Veel mensen hebben last van stress. Door een hoge werkdruk, een veeleisende (nieuwe) baan, de combinatie van werk en privé of door veranderingen die plaatsvinden binnen de organisatie kan je stressbestendigheid op de proef worden gesteld. Ben je benieuwd wat de symptomen van stress zijn zodat je deze vroegtijdig bij jezelf kunt herkennen? En wanneer gaat stress eigenlijk over in een burn-out?

Gezonde stress en ongezonde stress

Stress is niet per definitie ongezond. Om goed te kunnen presteren heb je een bepaalde mate van stress zelfs nodig. Stress zorgt ervoor dat je extra alert kunt reageren en geconcentreerd kunt werken op het moment dat het nodig is, bijvoorbeeld bij een belangrijke presentatie of een deadline. Als het spannende moment voorbij is neemt de stress weer af en kun je weer ontspannen.

Als de stress te lang duurt of er te weinig tijd is om te herstellen dan kun je last krijgen van ongezonde stress en wordt het contraproductief. Ook kan jouw aangeleerde manier van omgaan met stress (doorzetten, lichamelijke klachten negeren, grenzen niet voelen, de lat erg hoog leggen, het heel graag goed willen doen voor anderen) ervoor zorgen dat je ondanks lichamelijk signalen niet in staat bent om tijdig uit je rijdende trein te stappen.

Stress, werkdruk en burn‐out

Wanneer je gedurende een langere periode steeds onder hoge druk werkt, en weinig tijd hebt om te ontspannen, maakt je lijf veel stresshormonen aan. Adrenaline wordt op den duur omgezet in cortisol. Deze stoffen kunnen zich langzaam opbouwen in je lijf en zorgen ervoor dat het steeds lastiger wordt om je te ontspannen. Het is dan alsof je een elastiek een lange tijd uitgerekt houdt, op een gegeven moment gaat de rek eruit en schiet deze niet meer terug in de oorspronkelijk stand (de ontspannen stand). En zo is het ook met stress, al is niet te voorspellen hoelang die rek duurt voordat het ongezond wordt. Dit verschilt per persoon en hangt onder andere van je persoonskenmerken, leefomstandigheden (singel of partner, kids).

Hoe kan je klachten door stress herkennen?

Doordat bij stress verschillende hormonen vrij komen (adrenaline, cortisol) zullen de eerste klachten meestal lichamelijk zijn. Een lage weerstand, hoofdpijn, spierpijn, maag- en darmklachten zijn een aantal kenmerken van stress. In een drukke periode zijn deze klachten vaak vervelend en kan het zijn dat je geneigd bent ze te negeren. Maar pas op! Deze signalen zijn een waarschuwing en dus is negeren juist hetgene wat je niet moet doen.

Wanneer je dus opmerkt dat je last begint te krijgen van stressklachten, is het van belang deze niet te negeren maar juist om deze signalen serieus te nemen en rust in te bouwen. Ook al heb je daar eigenlijk op dat moment geen zin in of tijd voor.

Symptomen van stress

Om na te gaan of jij last hebt van stress klachten kun je met behulp van onderstaand lijstje nagaan welke signalen jouw lichaam geeft die je waarschuwen om het wat rustiger aan te doen.

  • Druk op de borst
  • Hartkloppingen/‐ritmestoornissen (extra hartslagen)
  • Paniekaanvallen, hyperventileren
  • Buikpijn / maagzuur / darmklachten
  • Spierpijn (rugklachten, stijve nek)
  • Ik voel me vaak moe en heb weinig energie
  • Slaapproblemen
  • Tintelingen in handen en voeten
  • Koude handen en voeten
  • Regelmatig last van hoofdpijn (3x per week)
  • Droge mond
  • Vertroebeld zicht, slecht kunnen focussen
  • Zweten
  • Duizeligheid en trillen
  • Moeite met concentratie
  • Vergeetachtig
  • Ik heb ‘s avonds 2‐3 glazen alcohol nodig om tot rust te komen

Het vroegtijdig herkennen van deze signalen kan je helpen om je bewust te worden van de mate waarin je stress ervaart en tijdig actie te ondernemen!!

Wanneer heb je een burn‐out?

Er is geen eenduidige definitie van burn-out. Het standaard handboek voor psychische aandoeningen (DSM) onderkent burn-out niet als ziekte. Hierdoor kunnen er veel misverstanden ontstaan bij het stellen van een diagnose en worden veel symptomen ondergebracht bij andere aandoeningen zoals depressie en angst of fysieke aandoeningen zoals het prikkelbare darm syndroom. Toch zijn veel experts het er over eens dat een burn-out duidelijk iets anders is dan bijvoorbeeld een depressie. In het eerste geval spreekt met van een ‘energie stoornis’ die veroorzaakt wordt door te veel stress op het werk en in de privé situatie.

Mensen die over een sensitieve persoonlijkheid beschikken, een groot verantwoordelijkheidsgevoel hebben en perfectionistisch zijn hebben meer kans om een burn-out te krijgen. Voor iedereen geldt dat de overgang van stress naar chronische stress naar overspannen zijn naar burn-out een heel geleidelijk proces is.

Van stress naar een burn-out

Verkeer je nog in de fase van stress dan herstel je gemakkelijk in het weekend en in de vakanties. Je kunt misschien een licht gevoel van hoofdpijn hebben, wat milde stemmingswisseling en je opgejaagd voelen. Dit ervaren we allemaal wel eens en op zich is daar niks mis mee zolang we maar zorgen voor voldoende ontspanning.

In de fase van chronische stress lukt het al moeilijker om te ontspannen in het weekend. In de vakantie kom je wel weer bij maar blijf je nog vrij actief en licht gespannen. Afhankelijk van je lichamelijk, geestelijke gesteldheid en reserves kun je dit maanden en soms zelfs jaren volhouden. Toch is dit niet gezond.

In de fase van overspannenheid zal je merken dat het lijkt alsof je in de vakantie echt weer bent opgeladen, maar dat je er vrij snel naar de vakantie weer doorheen zit. Je reserves zijn op en je lichaam en geest raken steeds meer uitgeput. Als je zelfs deze signalen blijft negeren dan is het risico groot dat je in een burn-out komt. Een burn-out zorgt ervoor dat je niet meer kunt doorgaan. Je lichaam en of geest stoppen ermee. Dit is vaak een zeer beangstigende ervaring voor mensen. Zo kun je paniekaanvallen krijgen, hyperventilatie, een extreme gevoeligheid voor prikkels, beperkt zicht, hoge bloeddruk, hartkloppingen. Vaak beginnen deze klachten al in de fase van overspannenheid maar kunnen nog genegeerd worden. In de fase van burn-out lukt dat niet meer.

Omgaan met stress

Wil je weten hoe je effectief met stress klachten om kunt gaan? Neem contact op met een van onze coaches voor het inplannen van een vrijblijvend kennismakingsgesprek ›

Gratis kennismakingsgesprek aanvragen


Wil je weten of het klikt? Vraag dan een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek aan.
Binnen 24 uur nemen we contact met je op voor het inplannen van een afspraak.

Gratis kennismakingsgesprek aanvragen